Differentieel leren

De enige constante in het leven is verandering.  Een duidelijke levensles, we moeten blijven leren en we moeten flexibel zijn.  Als we niet vooruit gaan, staan we stil en worden we voorbijgelopen. Dit geldt uiteraard ook voor sport in het algemeen. Maar hoe doen we dat dan, effectief te leren en flexibel blijven? Hoe zou de kleine Federer of de kleine LeBron hebben leren lopen om uiteindelijk uit te groeien tot de fenomenen van vandaag? Is het alsmaar herhalen van vaste patronen en een ijzeren discipline hebben, of kan dit effectiever en creatiever?

Patronen herkennen is wegen bouwen
Onze hersenen zijn ontzettend goed in het opslaan van gegevens en het maken van verbindingen tussen deze gegevens. Wij zijn meesters in het herkennen van patronen en het leggen van associaties tussen gegevens. Wanneer wij leren, ontstaan er paadjes tussen verschillende delen in onze hersenen. Naarmate we deze paadjes vaker gebruiken worden deze groter en breder en zo ontstaat een wegennet van kennis in ons hoofd. Grotere en bredere wegen zorgen voor sterkere associaties. Dit principe gebruiken we voor onze trainingen. We herhalen bewegingen, totdat onze hersenen die bewegingen eigen hebben gemaakt en snel kunnen oproepen.

Traditioneel leren
Al heel lang bestaat de gedachte dat er een algemene, perfecte manier van bewegen is. Trainers streven dan ook vaak naar het perfecte schot of de perfect werptechniek . Maar hoe wij bewegen wordt bepaalde door ons lichaam en door onze persoonlijkheid en deze combinatie is bij iedereen uniek. Er bestaat dus niet zoiets als een algemene, perfecte techniek! De perfecte beweging is persoonlijk en is voor iedereen anders. Het heeft geen zin om iedereen één en dezelfde beweging te laten nastreven, ze zullen hun eigen beweging moeten vinden.

Natuurlijk zijn er een aantal praktische zaken, hoofdlijnen. Denk maar aan het plaatsing van de duimen bij het vangen van een bal, dat voorkomt een zere neus. En het weg stappen bij de tegenstander om gemakkelijker tot schot te komen. Bij beginnende spelers valt er sowieso nog genoeg te winnen in de basis, want de learning curve van niets tot iets is al steil zat! Maar naar mate een speler de basis steeds beter gaat beheersen, daalt de stijging van de learning curve. Wanneer hij de basis van een beweging eenmaal goed onder de knie heeft zal hij hier niet meer veel aan hoeven, of zelfs kunnen, verbeteren. Om zo’n speler door te laten ontwikkelen is het nodig om zijn schot in de details te gaan personaliseren.

Differentieel trainen
Observeer eens een aantal toppers, zij hebben allemaal hun eigen manier gevonden om optimaal te kunnen presteren met datgene wat zij in huis hebben (denk aan het schot van Gerald van Dijk of Roxanne Detering). Differentieel leren gaat over variëren, tot in het extreme, om spelers hun eigen bewegingen en inzichten te laten ontdekken. Niet alleen maar schieten van 5 meter voor de korf, maar van 4  meter uit de draai, van 6 meter achter de korf, vanaf een plateau, of na een serie danspassen , of na 10 keer opdrukken. Niet alleen maar 4 tegen 4 spelen, maar ook 5 tegen 5, of 6 tegen 2 of  9 tegen 3. Verras de spelers, zodat ze kunnen niet terugvallen naar vaste patronen. Ze worden gedwongen zich aan te passen aan nieuwe situaties, ze worden gedwongen om te leren. Een schotoefening heeft nu niet meer als doel om de perfecte schotbeweging na te bootsen, het krijgt zijn oorspronkelijk doel weer terug: vanuit alle standen, hoeken en situaties scoren! En zo ontstaan niet slechts enkele hoofdwegen in de hersenen, maar ontstaat er een netwerk van allerlei paden naar allerlei patronen en associaties.

Controle loslaten
Waar je bij traditioneel trainen iedere beweging wilt controleren, moet je dat bij differentieel leren vooral niet doen. Het lichaam moet zijn eigen weg vinden en dat kan alleen als die controle durft los te laten. Je leert de focus op je doel te houden te vertrouwen op je eigen lichaam, ook in onverwachte situaties. Dit geldt niet alleen voor motoriek, maar ook voor inzicht en het vastzetten van aandacht. Allemaal noodzakelijk bij  het scoren op topniveau en het in-de-flow raken. Probeer niet alles te controleren, laat het lekker los.

Differentieel Motorisch leren

2 reacties

  1. Anoniem 1-2-2014

    iik bezig met mijn scriptie en ik zou graag willen weten wie dit artikel geschreven heeft en waar die is gepubliceerd!

  2. beheerder 1-8-2014

    @Anoniem: dit artikel is geschreven en gepubliceerd door teambespreking.nl. Stuur gerust een mail naar info@teambespreking.nl voor meer info.

Reageer