Randvoorwaarden voor tactiek

Als coaches onderling over een wedstrijd praten dan gaat dat vrijwel altijd, of over de scheidsrechter, of over de tactische zaken van de wedstrijd. Tactiek werkt op een coach als een glimmende parel op een ekster, hij moet er iets mee doen. Op zich logisch, want als er iets is waar hij zichtbaar invloed op kan uitoefenen dan is dat de tactiek! Het is snel handelen en snel de eigen stempel op het team drukken. Hoe sociaal je ook denkt te zijn, de menselijke psyche is afgejaagd op eigen belang eerst: het overlevingsinstinct. Dat instinct is zo sterk dat wij zelf  redenen gaan verzinnen om dat belang maar te kunnen dienen. Logisch dus dat de trainer geneigd is om eerst aan de tactiek te gaan sleutelen. Maar is dat wel verstandig? Zo niet, dan zal de coach dus zijn eigen psyche moeten veranderen om goed voor de dag te komen.

Zelfkritiek
De belangrijkste mentale vaardigheid van de trainer- coach is zelfkritiek. Je kunt pas goed zelfkritisch zijn als je van buitenaf naar jezelf kijkt. Dat is nog niet zo gemakkelijk, want fysiek is dat nou eenmaal niet mogelijk. Toch kun je jezelf trainen om in momenten van absolute rust je hoofd helemaal leeg te maken en objectief naar jezelf, je team en het moment waar jullie inzitten te bekijken en zelfs visualiseren.

Randvoorwaarden
Iedere tactiek is een eindvorm waar naar toe gewerkt wordt. Je kunt niet beginnen met: “dit zijn de afspraken” en er vervolgens achter komen dat je spelers nog niet eens een bal kunnen gooien. Het team moet via fysiek en mentaal naar techniek, naar tactiek groeien. Daarna wil je voortborduren op je programma, misschien zelfs je tactiek wijzigen en dan begint het hele proces weer van begin af aan. Het is ontzettend moeilijk om als trainer aan dit proces vast te houden. Net zoals je als speler jezelf moet veranderen om beter te worden, moet je dit als coach ook. Je zult mee moeten gaan met veranderingen of je blijft steken en haakt af.

Het programma
Je kunt het jezelf een stuk gemakkelijker maken wanneer je in absolute rust je programma maakt. Op een moment dat je alles helder denk te zien, pak je de pen en begin je te schrijven. Neem alle facetten van de sport mee voor het team, de spelers en voor jezelf. Breng de randvoorwaarden duidelijk in kaart en bedenk in welke stappen je naar je eindvorm toe wilt werken. Dit werkt vele malen effectiever dan ad hoc  maar iedere week  je traininkje maken en afwerken. Ik probeer iedere maand een rustig moment te vinden om het huidige programma te evalueren en eventueel bij te sturen. En daarbij let ik op mijn doelen en de randvoorwaarden om die doelen te halen. Voor mezelf als trainer is dàt namelijk een randvoorwaarde.

2 reacties

  1. Frank Bruin 10-9-2012

    Helemaal eens met de inhoud van het stuk. Denk ook dat je tot aan de A’s moet beperken tot het trainen van techniek en geen tactiek, hoogstens een simpele aanvals- en verdedigingsopzet. Ik vind de conclusie alleen wat krom verwoord, beter zou in mijn ogen zijn: “Techniek is de basis voor tactiek.”
    {reactie overgezet van vorige site}

  2. Jakob van der Meulen 10-9-2012

    Frank, goede suggesie wat betreft de conclusie… heb de titel ook direct maar even aangepast. {reactie overgezet van vorige site}

Reageer